مجله اینترنتی دوستان مجله خبری و سبک زندگی
گاهی به دنبال زمین خوردن، گاهی بلند كردن و حمل یك كیسه خرید سنگین، گاهی یك پرتاب شدید و ناگهانی و گاهی پس از یك دوره فعالیت بدنی سخت شانهدرد سراغ شما میآید. بعد از مدتی دارودرمانی وقتی درد كم نمیشود و فعالیتهای شخصی و حرفهای محدود میشود، به پزشك مراجعه میكنید و اینجاست كه پس از معاینه و احتمالا تهیه امآرآی، تشخیص پارگی عضلات چرخاننده سر شانه یا روتاتوركاف، شما را دچار نگرانی و تشویش میكند.
آیا ضربه و بلند كردن باعث این پارگی شده یا عوامل دیگری دخالت دارند؟ افرادی كه به دیابت یا اختلالات غده تیروئید دچارند بسیار مستعد فرسودگی و ریشریش شدن این تاندون هستند.
در صورتی كه پارگی وسیع نباشد، فیزیوتراپی و تقویت سایر عضلات ثباتدهنده كتف و شانه همراه با لیزردرمانی و انجام تكنیكهای دستی بهترین روش است. اما وقتی پارگی وسیع باشد و فعالیتهای بیمار دچار اختلال شده و درد غیرقابل كنترل، امان او را بریده باشد، راهی جز جراحی ترمیم این تاندون باقی نمیماند. این جراحی كه به دو روش آرتروسكوپیك و باز انجام میشود، آیندهای روشن برای انجام فعالیتهای ورزشی و سنگین را برای بیمار ترسیم میكند. ترمیم تاندون به روش آرتروسكوپی تنها با ایجاد سه یا چهار سوراخ در روی شانه صورت میگیرد و به علت كوچك بودن محل جراحی، دوران بهبود و بازتوانی كوتاهتری خواهد داشت.
اما این كه سه ماه بعد از عمل زمان نیاز است تا بیمار به زندگی روزمره بازگردد و شش ماه طول میكشد تا او بتواند فعالیتهای ورزشی خود را آغاز كند واقعیتی غیرقابل انكار است. فیزیوتراپیست در این مدت، دامنه حركتی، توانایی و عملكرد شانه بیمار را به حال اول برمیگرداند. در دو ماه اول یكبالش زیر بازو قرار میگیرد تا مانع از اعمال وزن اندام فوقانی به شانه شود و این فشار را به تنه انتقال میدهد تا تاندون ترمیمشده فرصت جوش خوردن و قوی شدن داشته باشد. در فیزیوتراپی از آنجا كه در روزهای اول دست باید روی بالش و به گردن آویزان باشد، بیمار تنها تمرینهای خم و راست كردن انگشتان، مچ و آرنج را انجام میدهد و چرخش ساعد را تمرین میكند.
این تمرینها با بهبود گردش خون اندام مانع تورم در مفاصل پایینتر و خشكی و محدودیت آنها خواهد شد. آنچه مهم است اینكه درد، علامت قابل توجهی در این زمان نیست و چهبسا در هفتههای اول با بیشتر شدن دامنه حركتی مفصل، درد افزایش یابد. استفاده از یخ و داروهای مسكن راهحل این مشكل است و موضوع نگرانكنندهای نیست. از هفته چهارم بیمار در فیزیوتراپی اسلینگ و بالش را باز میكند و فیزیوتراپیست خود شروع به انجام حركات بالا آوردن و چرخش شانهها میكند. این پیشرفت تدریجی تمرینات زیر نظر فیزیوتراپیست تضمینكننده نتیجه ایدهآل جراحی و بازگشت بیمار به فعالیتهای شغلی و ورزشی بین چهار تا شش ماه پس از جراحی است.
وقتی نقاطی در شانه دردناك میشود
درد و گرفتگی شانهها و نقاطی كه با فشار دادن آنها درد شدیدی ایجاد میشود، خشكی و گرفتگی و كاهش دامنه حركتی شانه میتواند مربوط به ایجاد نقاط ماشهای باشد كه میتواند در عضلات نگهدارنده شانه اتفاق بیفتد.
نقاط ماشهای نوارهای سفت و باریك عضلانی هستند كه اطراف آنها التهاب وجود دارد و درد در آنها میتواند به نقاط مجاور انتشار یابد. دلایل معمول ایجاد نقاط ماشهای عبارتند از ورزش بیش از حد یا عدم تحرك كمبود خواب، كمبود بعضی مواد مغذی، استرس، وضعیتهای بد نشستن یا ایستادن و كار كردن و فشارهای ناگهانی بر غصلات. علائم وجود نقاط ماشهای: احساس درد عمیق در داخل مفصل كه حتی میتواند شبیه درد آرتروز باشد، تیكتیك مفصل شانه نیز میتواند توسط نقاط ماشهای ایجاد شود. درد در وضعیت خمیده در تمام طول روز ممكن است به علت گرههای عضلانی متعدد در شانه باشد و حتی میتواند با انقباض عضلات قفسه سینه ایجاد شود. این درد میتواند هنگام شب و در وضعیتهای خاص خوابیدن تشدید شود.
درمان این بیماری پس از معاینه بیمار در كلینیك درد و با درمانهای ساده شروع میشود. استفاده از داروهای ضدالتهاب خوراكی و داروهای شلكننده عضلانی در تجویز برخی مكملها مانند منیزیم خوراكی و استفاده از تركیبات موضعی میتواند قدم اول در درمان باشد. ماساژ عمقی در ناحیه نقاط ماشهای خصوصا پس از سرد كردن روش مؤثری در درمان این بیماری است.
استفاده از سوزن خشك یا تزریق در نقاط ماشهای راهكار دیگری است كه در درمان این بیماری كاربرد دارد. تزریق داروی بیحسی و استروئید در نقاط ماشهای و قطع باندهای عضلانی با نیدل در حین تزریق روشی است كه در بیماران مقاوم به درمانهای ساده كاربرد دارد. تزریق ازن جدیدترین راهكاری است كه در كلینیكهای درد از آن استفاده میشود. ازن كه بهصورت گاز است و از اكسیژن بهدست میآید با كاهش التهاب و افزایش ترمیم سبب بهبود و درمان نقاط ماشهای بدون ایجاد عوارض جانبی میشود.
توصیه به انجام ورزشهای خاص كه عمدتا بر كشش این عضلات استوار است از عود بیماری جلوگیری كرده و درمان پایداری را ایجاد میكند. مراجعه بیماران با درد و گرفتگی شانه در شروع بیماری به كلینیكهای درد درمانهای سادهتر و كمهزینهتری را امكانپذیر میكند.